Prof. dr Andrija B. Stojković

Prof. dr Andrija B. Stojković

Prof. dr Andrija B. Stojković

Filozofski fakultet

Prof. dr Andrija B. Stojković, profesor (u penziji od 1990. godine) rođen je od majke Katarine (rođ. Stevanović) i oca Bogomira, 1924. godine i Čačku, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju sa maturskim ispitom 1943. godine. Od stranih jezika govori francuski i ruski a služi se nemačkim, engleskim i latinskim jezikom. Diplomirao je filozofiju na Univerzitetu u Beogradu 1949. godine. Odbranio je doktorsku disertaciju pod naslovom „Lenjin o formalnoj logici“ koju je radio pod mentorstvom prof. Dušana Nedeljkovića, a odbranio pred komisijom čiji su članovi bili Miloš N. Đurić, Dušan Nedeljković, Vladimir Filipović, Marijan Tkalčić i Stjepan Pataki, na Filozofskom fakultetu u Beogradu 1951. godine.

Bio je profesor beogradskih gimnazija (1950-54), zatim asistent (1954), docent (1960), vanredni profesor teorijske filozofije na Filozofskom fakultetu (1962-75). Kao redovni profesor predavao je Osnove filozofije i Filozofiju prirodnih nauka na Prirodno-matematičkom fakultetu u Beogradu od 1975. do penzionisanja 1990. godine. Kao honorarni nastavnik predavao je na redovnim i poslediplomskim studijama u Visokoj školi političkih nauka u Sarajevu, na Poljoprivrednom fakultetu i u Centru visokih vojnih škola u Beogradu.

Jedan je od osnivača i član: Filozofskog društva Srbije, Društva za filozofiju i istoriju nauka i Hegelovog društva, i član Međunarodnog Hegelovog društva (Internationale Hegel-Gesellschaft, Salzburg-Berlin ). Bio je kourednik časopisa: „Filozofski pregled“ (1953-55), „Filozofija“ (1957-64) i „Dijalektika“ (Časopis za metodološko-filozofske probleme matematičkih, prirodnih i tehničkih nauka, 1966-89), «NUS» (1985-90) i «Nova misao» (1989-90). Sa referatima učestvovao je na više od 60 jugoslovenskih i međunarodnih skupova filozofa univerzitetskog i akademijskog nivoa. Održao je oko hiljadu javnih predavanja u više od 100 mesta Jugoslavije. Član saradnik je od 1985. godine i stalni član saradnik Matice srpske od 1995. godine i član Udruženja književnika Srbije od 1997. godine.

Objavio je istraživačke radove iz sledećih oblasti: 1. Teorijska filozofija, 2. Istorija filozofske i društvene misli u Srbiji i Jugoslaviji, 3. Filozofija nauka, 4. Pedagogija, didaktika, školstvo, i 5. Filozofska bibliografija.

Pored 45 knjiga i brošura, objavio je više od 150 rasprava, studija i naučnih ogleda, 350 manjih članaka i kritičkih osvrta i veći broj ostalih stručnih i književno-kritičkih napisa. Radovi su mu objavljivani i našli odziva na ruskom, poljskom, slovačkom, makedonskom, slovenačkom, mađarskom, francuskom, kineskom, engleskom, nemačkom i rumunskom jeziku. Veći broj rasprava objavile su mu Srpska Akademija nauka i umetnosti, Crnogorska Akademija nauka i umetnosti, Makedonska Akademija nauka i umetnosti i Jugoslovenska (Hrvatska) Akademija znanosti i umjetnosti.

Značajnije knjige prof. Stojkovića su:

(1) Lenjin o formalnoj logici (1959). Lenjin humanist i dijalektičar (1976, 1978). Dijalektički materijalizam (1962. i 1967, koautor B. Šešić). Osnovi marksističke filozofije (1973-85, 8 izdanja). Klasifikacija na naukite (1963). Uvod u filozofiju prirodnih i matematičkih nauka (1975). Filozofsko-sociološki spisi (1984).

(2) Počeci filosofije u Srba. Od Save do Dositeja na osnovama narodne mudrosti (1970). Razvitak filosofije u Srba 1804-1944. (1972). L´évolution de la philosophie serbe (1977). Branislav Petronijević I. (1989). Životni put Dositeja Obradovića (1989). Filosofski pogledi Dositeja Obradovića (1980). Filozofski pogledi Vladimira Jovanovića (1972). Milan Kujundžić Aberdar. Filozofska i društveno-politička shvatanja (1977). Filozofski i društveno-politički pogledi Jovana Žujovića (1982). Filozofski pogledi Milutina Milankovića (1988).

(3) Srpski narod na razmeđu Istoka i Zapada. Prilozi istoriografiji, istoriologiji i istoriozofiji (1998). Filozofija istorije kod Srba do 1941. (1999). – (4) Čačanska gimnazija 1837-1987. (koautor B. Kovačević, 1987). Kako ćeš postići uspeh u školi. (Iz metodike i tehnike umnoga rada) (1956). Osnove metodike nastave marksističke filozofije u VAKOV (koautor B. Samolovčev, 1984).

Kao najvažnije naučno-filozofske doprinose prof. Stojkovića kao kandidata Odeljenja društvenih nauka SANU za dopisnog člana SANU 1983. godine, referenti Dušan Nedeljković, Jovan Đorđević i Radomir D. Lukić istakli su: „Njegovu izuzetno vrednu i darovitu naučno-istraživačku ličnost i karakterističnu ujedno samosvojnost, originalnost i kolektivnost, kao i izuzetno bogatstvo samog njegovog naučnog dela na mnogim poljima marksističke filozofije u njenom burnom razvitku poslednje tri decenije, od originalne Stojkovićeve doktorske teze Lenjin o formalnoj logici do danas, kad njegovo delo već kod nas i u svetu deluje kao jedno od nezaobilaznih i vrhunskih u mnogim gorućim pitanjima današnjice.” Dodajemo ovde još i to da je ovo široko potvrđeno brojnim studijama. Treba reći da je prof. Stojković važne doprinose dao istoriji filozofske i društvene misli a naročito filozofiji istorije kod Srba i Jugoslovena.

Svojim mnogobrojnim temeljnim istraživanjima na osnovama arhivske građe i drugih relevantnih dokumenata prof. Stojković je obuhvatio celokupan razvitak srpske filozofske i društvene misli od njenog početka do danas, posvećujući pažnju ne samo njenim velikanima već i pokretima i filozofskim piscima. Kritika je pozitivno ocenila i njegove radove iz metodike, didaktike i naročito iz istorije našeg školstva, kao i iz filozofske bibliografije». –   Povodom 70-god. njegovog života, Hegelovo filozofsko društvo održalo je naučni skup čija su saopštenja objavljena, (Život i delo Andrije B. K. Stojkovića, Beograd, 2000. str. 63) sa referatom akademika Dragutina Lekovića i prof. Radmile Šajković i Gligorija Zaječaranovića kojim se A. Stojković ponovo predlaže za dopisnog člana SANU.